Lekcja 12

Tekst przygotowany przez: https://sawinal.wordpress.com/

Dokumentacja pracownicza oraz wynagrodzenia

Co to jest teczka pracownika i co zawiera

Pojęcie dokumentacji pracowniczej obejmuje akta osobowe pracowników, a także pozostałą dokumentację w sprawach związanych ze stosunkiem pracy.

Pracodawca jest zobowiazany do:

– założenia i prowadzenia dla każdego pracownika dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz akt osobowych pracownika (dokumentacji pracowniczej);

– przechowywania dokumentacji pracowniczej przez okres zatrudnienia i okres:

• 10 lat od końca roku kalendarzowego, w którym ustał stosunek pracy, albo
• 10 lat od końca roku kalendarzowego, w którym został złożony raport informacyjny albo
• 50 lat od ustania stosunku pracy;

– przechowywania dokumentacji pracowniczej w sposób gwarantujący zachowanie jej poufności, integralności, kompletności oraz dostępności, w warunkach niegrożących uszkodzeniem lub zniszczeniem;

– wydania pracownikowi, wraz ze świadectwem pracy, informacji o:

• okresie przechowywania dokumentacji pracowniczej,
• możliwości jej odbioru do końca miesiąca kalendarzowego następującego po okresie przechowywania dokumentacji pracowniczej,
• zniszczeniu dokumentacji pracowniczej w przypadku jej nieodebrania  w wyznaczonym na to okresie;

– wydania pracownikowi, byłemu pracownikowi albo innej osobie kopii całości lub części dokumentacji pracowniczej;

– zniszczenia dokumentacji pracowniczej w sposób uniemożliwiający odtworzenie jej treści – w ciągu 12 miesięcy po upływie okresu na jej odebranie przez pracownika.

Co to są akta osobowe

Akta osobowe pracownika składają się z 3 części i obejmują:
1) w części A – dokumenty zgromadzone w związku z ubieganiem się o zatrudnienie,
2) w części B – dokumenty dotyczące nawiązania stosunku pracy oraz przebiegu zatrudnienia pracownika,
3) w części C – dokumenty związane z ustaniem zatrudnienia.

Część A będzie się składać głownie z kwestionariusza osobowego, jakiego pracodawca może żądać od pracownika starającego się o przyjęcie do pracy, oraz ze świadectw pracy wydanych przez poprzednich pracodawców takiego pracownika.

Część B składa się głownie z:
a) umowy o pracę, a jeżeli umowa nie została zawarta na piśmie – potwierdzenie ustaleń co do rodzaju umowy oraz jej warunków, a także zakres czynności (zakres obowiązków), jeżeli pracodawca dodatkowo w tej formie określił zadania pracownika wynikające z umowy o pracę,
b) dokumenty dotyczące wykonywania pracy w formie telepracy,
c) pisemnego potwierdzenia zapoznania się przez pracownika z przepisami i informacjami określonymi takimi jak regulamin pracy oraz zaświadczenia o ukończeniu wymaganego szkolenia w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy,
d) oświadczenia pracownika będącego rodzicem lub opiekunem dziecka o zamiarze lub o braku zamiaru korzystania z uprawnień rodzicielskich, takich jak dodatkowy urlop,
e) dokumentów dotyczących powierzenia pracownikowi mienia z obowiązkiem zwrotu albo do wyliczenia się,
f) dokumentów związanych z podnoszeniem przez pracownika kwalifikacji zawodowych,
g) oświadczeń dotyczące wypowiedzenia pracownikowi warunków umowy o pracę lub zmiany tych warunków w innym trybie,
h) dokumentów związane z przyznaniem pracownikowi nagrody lub wyróżnienia oraz wymierzeniem kary porządkowej,
i) pism dotyczących udzielenia pracownikowi dodatkowego urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego, urlopu wychowawczego oraz urlopu bezpłatnego,
j) dokumentów związanych z obniżeniem wymiaru czasu pracy,
i) orzeczeń lekarskich wydanych w związku z przeprowadzonymi badaniami okresowymi i kontrolnymi,
j) umowy o zakazie konkurencji, jeżeli strony zawarły taką umowę w okresie pozostawania w stosunku pracy,
k) wniosków pracownika dotyczących ustalenia indywidualnego rozkładu jego czasu pracy, stosowania do niego systemu skróconego tygodnia pracy, a także stosowania do niego systemu czasu pracy, w którym praca jest świadczona wyłącznie w piątki, soboty, niedziele i święta,
l) korespondencji z reprezentującą pracownika zakładową organizacją związkową we wszystkich sprawach ze stosunku pracy wymagających współdziałania pracodawcy z tą organizacją lub innymi podmiotami konsultującymi sprawy ze stosunku pracy,
m) kopii zawiadomienia powiatowego urzędu pracy o zatrudnieniu pracownika, uprzednio zarejestrowanego jako osoba bezrobotna,
n) informacji dotyczących wykonywania przez pracownika powszechnego obowiązku obrony.

Polecamy: Umowa zlecenie i umowa o pracę a ubezpieczenie

Część C składa się w szczególności z:
a) oświadczenia o wypowiedzeniu lub rozwiązaniu umowy o pracę,
b) żądania wydania świadectwa pracy oraz żądania związane z niewypłaceniem pracownikowi ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy,
c) kopii wydanego pracownikowi świadectwa pracy,
d) potwierdzenia dokonania czynności związanych z zajęciem wynagrodzenia za pracę w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym,
e) umowy o zakazie konkurencji po rozwiązaniu stosunku pracy, jeżeli strony zawarły taką umowę,
f) orzeczeń lekarskich wydanych w związku z przeprowadzonymi badaniami okresowymi po rozwiązaniu stosunku pracy.

Wymien inne dokumenty pracownicze (3)

Co to jest ewidencja czasu pracy?

Ewidencja czasu pracy – dokument zawierający przepracowany czas pracy danego pracownika wynikający z wykonania zlecenia lub świadczenia usługi. Ewidencja może być prowadzona w formie papierowej, jak i elektronicznej.

Jak nazywa się organ ochrony danych osobowych?

Organem do spraw ochrony danych osobowych jest Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych, zwany dalej „Generalnym Inspektorem”. 2. Generalnego Inspektora powołuje i odwołuje Sejm Rzeczypospolitej Polskiej za zgodą Senatu.

Wynagrodzenie finansowe (stała, zmienna)

Świadczenia pracownicze (programy emerytalne, chorobowe, ubezpieczenia, samochody służbowe, prawo do płatnego urlopu)

Wynagrodzenie pozafinansowe (uznanie, pochwały, osiągnięcia, odpowiedzialność, rozwój osobisty)

Systemy wynagrodzeń (na czym polega czasowy, akordowy prowizyjny, czasowo premiowy, czasowo prowizyjny)

System czasowy
W przypadku systemu czasowego wysokość wynagrodzenia uzależniona jest od ilości przepracowanego czasu, w danym okresie rozliczeniowym.

W tym systemie stawki wynagrodzenia ustala się w odniesieniu do liczby jednostek czasu, którymi są:

godzina,
dzień,
tydzień,
miesiąc.
W systemie czasowym wydajność pracy nie ma żadnego wpływu na wysokość stawek.

Wysokość stawek wynagrodzenia zależy od rodzaju wykonywanej pracy oraz od kwalifikacji pracownika.

Zobacz: Wynagrodzenie młodocianych a nieobecność w szkole

Stawki godzinowe oraz dniówki najczęściej stosuje się w stosunku do pracowników zatrudnianych na stanowiskach robotniczych. Wysokość ich wynagrodzenia określa się przez pomnożenie stawki za godzinę lub dzień przez przepracowaną liczbę w danym okresie rozliczeniowym.

Miesięczny systemem czasowy stosuje się najczęściej wobec pracowników administracyjno-biurowych. Pracownicy z upływem każdego miesiąca pracy otrzymują wynagrodzenie w stałej wysokości, wskazanej w umowie o pracę.

Powszechnie uważa się, że system czasowy uważany jest mało motywujący. Nie jest bowiem uzależniony od efektów wykonanej pracy. System czasowy często wspierany jest przez premie oraz nagrody, które mają zmotywować pracowników do wydajniejszej pracy.

Akordowy system pracy
W systemie akordowym wynagrodzenie pracownika zależy od wyników jego pracy(np. od liczby wykonanych produktów) nie zaś od przepracowanego czasu.

System ten w odróżnieniu od systemu czasowego bardziej motywuje pracownika wydajnej pracy. Nie gwarantuje mu jednak pewnego zarobku, tak jak to ma miejsce w przypadku systemu czasowego.

Zobacz serwis: Zatrudnienie

Przepisy prawa pracy nakazują określać normy pracy, stanowiące miernik nakładu, wydajności oraz jakości świadczonej przez pracownika pracy. Wskazują ile produktów pracownik powinien wykonać w określonej jednostce czasu, czyli np. w ciągu godziny. System akordowy bez ustalonych norm pracy będzie systemem wadliwym.

W akordowym systemie wynagradzania możemy wyróżnić:

akord prosty – polegający na obliczeniu wynagrodzenia wprost proporcjonalnie do liczby wykonanych produktów,
akord progresywny – polegający na tym, iż stawki wynagrodzenia ulegają podwyższeniu za produkty wytworzone ponad określoną normę. Wynagrodzenie wzrasta w zależności od stopnia przekroczenia tej normy. Za produkty wytworzone w granicach normy pracownik otrzymuje stałą stawkę,
akord zryczałtowany – polegający na ustaleniu z góry wynagrodzenia za wykonanie całości prac.

Praca na akord najczęściej stosowana jest wobec pracowników firm produkcyjnych.

W przypadku systemu akordowego konieczne jest wcześniejsze ustalenie tzw. ceny akordowej. Cena akordowa określa, jaka jest wysokość wynagrodzenia za jeden rezultat pracy pracownika. Pomnożenie ceny akordowej przez liczbę wytworzonych przez pracownika produktów, bądź czynności daje wysokość wynagrodzenia akordowego danego pracownika.

System prowizyjny
System prowizyjny charakteryzuje się tym, że uzależnia wysokość otrzymanego przez pracownika wynagrodzenia od ilości oraz jakości wykonanej przez niego pracy.

Wysokość wynagrodzenia ustalana jest w stawce procentowej. Zależy od ilości wykonanej przez pracownika pracy. Najczęściej dzieje się tak, że stawka prowizyjna ustalana jest dla poszczególnych pracowników dokonujących tych samych transakcji lub usług. Stanowi podstawę obliczania ich wynagrodzenie.

Niekiedy wysokość stawki prowizyjnej jest uzależniona od kwalifikacji zawodowych pracownika.

Pracodawca może zmienić wcześniej ustaloną z pracownikiem wysokość stawki prowizyjnej, tylko i wyłącznie za zgodą pracownika.

Zobacz serwis: Wynagrodzenie zasadnicze

System prowizyjny stosowany jest przeważnie wobec pracowników zatrudnionych na stanowiskach przedstawicieli handlowych, czy ubezpieczeniowych. Czyli na stanowiskach, na których można uzależnić wysokość wynagrodzenia od sprzedaży towaru, usług, obrotu.

W przypadku systemu prowizyjnego brak jest górnej granicy wynagrodzenia, jakie pracownik może otrzymać.

Podaj przykład liczenia wynagrodzenia w systemie czasowym w exelu https://malinowyexcel.pl/obliczanie-wynagrodzenia-netto-proste/

Wymień koszty ubezpieczeń społecznych, innych świadczeń wyrażonych w procentach

Składki odprowadzane od wynagrodzenia pracownika wynoszą:

• emerytalne w wysokości 9,76% podstawy wymiaru składek,
• rentowe w wysokości 1,5% podstawy wymiaru składek,
• chorobowe w wysokości 2,45% podstawy wymiaru składek.