Najpopularniejsza formą zatrudnienia niepracowniczego są umowy cywilnoprawne, czyli umowa o dzieło, umowa zlecenia i umowa agencyjna. Do zatrudnienia niepracowniczego zaliczyć można również kontrakt menadżerski i samozatrudnienie. Przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. Wysokość wynagrodzenia za wykonanie dzieła można określić przez wskazanie podstaw do jego ustalenia. Natomiast jeśli strony nie określiły wysokości wynagrodzenia ani nie wskazały podstaw do jego ustalenia w razie wątpliwości uznaje się, że strony miały na myśli zwykłe wynagrodzenie za dzieło tego rodzaju.
Umowa o dzieło jest jedną z często spotykanych umów, regulowanych przez Kodeks cywilny, stanowiących swego rodzaju formę zatrudnienia. Podpisując umowę o dzieło, przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zlecający do zapłaty określonego wynagrodzenia. Umowa o dzieło często jest nazywana umową rezultatu, ponieważ przedmiotem umowy o dzieło muszą być czynności dające konkretny rezultat, czyli np. wytworzenie przedmiotów bądź ich przerobienie oraz naprawa przedmiotów już istniejących. Efekty tych czynności mogą być więc zarówno materialne np. wykonanie ogrodzenia, stołu, jak i niematerialne np. wykonanie projektu, opracowanie logo firmy. Wykonane dzieło musi być możliwe do jednoznacznego zweryfikowania po wykonaniu.
Umowa na zlecenie jest umową cywilnoprawną. Oznacza to, że przy jej zawieraniu, wykonywaniu, rozwiązywaniu czy rozstrzyganiu wszelkich sporów zastosowanie mają przepisy Kodeksu cywilnego (konkretnie art. 734-751), a nie Kodeksu pracy. Przez umowę-zlecenie należy rozumieć zobowiązanie jednej osoby (zleceniobiorcy) do wykonania określonej czynności prawnej (np. pracy) dla innego podmiotu (zleceniodawcy), na warunkach określonych w umowie.
Umowa o dzieło
Umowa na zlecenie
Umowa agencyjna – polska umowa nazwana, na podstawie której przyjmujący zlecenie („agent”) zobowiązuje się do stałego pośredniczenia przy zawieraniu z klientami umów na rzecz dającego zlecenie („zleceniodawcy”) albo do zawierania ich w imieniu zleceniodawcy, a zleceniodawca zobowiązuje się do zapłaty umówionego wynagrodzenia (prowizji). Zarówno agent, jak i zleceniodawca są przedsiębiorcami, a agent zobowiązany jest ponadto działać w zakresie działalności swojego przedsiębiorstwa.
Kontrakt menedżerski (zwany często umową o zarządzanie) – nienazwana umowa cywilnoprawna, której przedmiotem jest powierzenie sprawowania zarządu przedsiębiorstwem osobie fizycznej bądź innemu podmiotowi gospodarczemu, w celu osiągnięcia zysku.
Umowa przedwstępna – umowa, w której jedna lub obie strony zobowiązują się, że zawrą inną umowę, tzw. przyrzeczoną.
Zeszyt 